Bilimin bağnazlığı üzerine bir örnekleme yapmazsam söylediklerim havada kalacak gibi. Üstelik bunu bildik bir isim üzerinden yapmalıyım.

Albert Einstein, Fizik konusunda deha olarak kabul edilir. Bugün neredeyse deha ve bilim konularında simge haline gelmiştir. Nobel ödüllü bilim insanıdır. Peki size sorsam Nobel ödülünü hangi çalışmasıyla kazandı? 

Hayır, Genel Görelilik Kuramı ile değil!

Einstein’ın Nobel alan çalışması Fotoelektrik Etki üzerinedir.

Benim anlatacağım ise başka bir durum. Bugün bize bilim adına örnek kişi olarak verilen Einstein’ın bu davranışı pek çok bilim insanında da belirmeye başladı. Buna göre Einstein matematik ve fizik dehasıydı. Evreni tamamıyla çözmüş, hatta formüle etmişti. Çalışması kesindi. İspatlamıştı. Evren sabitti. 

Oysa bir rahip aynı zamanda astronom olan Georges Lemaître, Hubble’ın gözlemlerini inceleyerek kızıla kaymayı fark etmiş ve evrenin genişlediğini ileri sürmüştü. Üstelik 1927’de küçük bir dergide ve Fransızca bu buluşunu yayımlamıştı. 

Bir bilimsel konferansta Einstein’a ulaşmaya çalıştı. Ne münasebet, bir rahip koca Einstein’a bilim anlatacak, fikirlerinin doğru olamayabileceğini söyleyecekti öyle mi? Einstein önce kabul etmedi. Lemaître onu bir parkta bankta otururken yakaladı, kısa bir sürede fikirlerini, sebeplerini açıkladı. 

Haklıydı!

Einstein en azından yanlışında ısrar etmeyerek çalışmalarını gözden geçirdi. Bu seferde yine aynı matematik ve fizik formüllerini kullanarak evrenin genişlediğini ispatlamıştı!

O zaman her şeyi bilemeyebileceğimizi, bildiğimizi sandığımız kısmın belki de okyanusta bir damla olduğunu kabul ederek yeni fikir ve olasılıklara açık olmak gerekmez mi? 

Bilim yapıyor olsak da, din üzerine çalışıyor ve imanımız tam olsa da…

14 Şubat 1990 yılında Güneş Sistemimizin uzak sınırlarını keşfetmek için gönderilen ve yıllardır yolculuk yapan Voyager uzay aracı 6 milyar kilometre uzakta Satürn’ü geçerken Dünya’ya dönerek Satürn halkaları arasından Dünya’nın son bir fotoğrafını çekmiş, bu görüntü “Soluk mavi nokta” olarak adlandırılmıştır. Meşhur Astronom Carl Sagan bu görüntü üzerin şunları söylemiştir:

“Şu noktaya tekrar bakın. Orası evimiz. O biziz. Sevdiğiniz ve tanıdığınız, adını duyduğunuz, yaşayan ve ölmüş olan herkes onun üzerinde bulunuyor. Tüm neşemizin ve kederimizin toplamı, binlerce birbirini yalanlayan din, ideoloji ve iktisat öğretisi; insanlık tarihi boyunca yaşayan her avcı ve toplayıcı, her kahraman ve korkak, her medeniyet kurucusu ve yıkıcısı, her kral ve çiftçi, her aşık çift, her anne ve baba, umut dolu çocuk, mucit, kâşif, ahlak hocası, yoz siyasetçi, her süperstar, her “yüce önder”, her aziz ve günahkâr onun üzerinde – bir günışığı huzmesinin üzerinde asılı duran o toz zerresinde.

Evrenin sonsuzluğu karşısında dünya çok küçük bir sahne. Bütün o generaller ve imparatorlar tarafından akıtılan kan nehirlerini düşünün, kazandıkları zaferle bir toz tanesinin bir anlık efendisi oldular. O zerrenin bir köşesinde oturanların başka bir köşesinden gelen ve kendilerine benzeyen başkaları tarafından uğradığı bitmez tükenmez eziyetleri düşünün, ne çok yanılgıya düştüler, birbirlerini öldürmek için ne kadar hevesliydiler, birbirlerinden ne kadar çok nefret ediyorlardı.

Böbürlenmelerimiz, kendimize atfettiğimiz önem, evrende ayrıcalıklı bir konumumuz olduğu hakkındaki hezeyanımız, hepsi bu soluk ışık noktası tarafından yıkılıyor. Gezegenimiz, onu saran uzayın karanlığı içinde yalnız bir toz zerresi. Bu muazzam boşluk içindeki kaybolmuşluğumuzda, bizi bizden kurtarmak için yardım etmeye gelecek kimse yok.

Dünya, üzerinde hayat barındırdığını bildiğimiz tek gezegen. En azından yakın gelecekte, gidebileceğimiz başka yer yok. Ziyaret edebiliriz, ama henüz yerleşemeyiz. Beğenin veya beğenmeyin, şu anda Dünya sığınabileceğimiz tek yer.

Gökbilimin mütevazılaştırıcı ve kişilik kazandıran bir deneyim olduğu söylenir. Belki de insanın kibrinin ne kadar aptalca olduğunu bundan daha iyi gösteren bir fotoğraf yoktur. Bence, birbirimize daha iyi davranma sorumluluğumuzu vurguluyor ve bu mavi noktaya, biricik yuvamıza…”